E-dergi
e-dergi

Raif Dinçkök Kültür Merkezi


Temmuz Ağustos 2001 Sayı 33

Henüz faaliyete geçmeden bile “1000 Ideas by 100 Architects” (100 Mimardan 1000 Fikir) kitabına giren Raif Dinçkök Kültür Merkezi’nin Cor-ten A perforeli cephe imalatı Kasso Mühendislik imzalı. Kasso Mühendislik Yönetim Kurulu Üyesi Mimar Sinan Kılıç, projenin cephe detaylarını Çatı&Cephe’ye anlattı.

Raif Dinçkök Kültür Merkezi (RDKM) henüz faaliyete geçmeden, “1000 Ideas by 100 Architects” (100 Mimardan 1000 Fikir) kitabına girerek ve 2010 Avrupa Gayrimenkul Ödülleri’nde derece alarak adından söz ettirmeyi başarmıştı. Mimari tasarımını Mimar Emre Arolat’ın yaptığı projenin perforeli cephe uygulaması Kasso Mühendislik Prefabrike Yapım Sistemleri San. ve Tic. Ltd. Şti. imzasını taşıyor.

Arolat binanın dış cephesini, “Dış cephenin perfore edilmiş olması, tıpkı bir tül perde gibi yüzeyin akşam saatlerinde kaybolmasını ve iç dünyanın kolaylıkla algılanabilmesini sağlıyor. Rüzgarın, yağmurun veya güneşin olumsuz etkilerini dışarıda bırakıyor, ancak yarı geçirgen yapısı sayesinde bu alanı tam bir ‘iç mekan’ haline dönüştürmüyor. Doğal hava, bu ara alanda serbestçe dolaşıyor” sözleriyle tarif ediyor.

Projenin detaylarını Çatı ve Cephe dergisine anlatan Kasso Mühendislik Yönetim Kurulu Üyesi Mimar Sinan Kılıç ise Kasso Mühendislik’in RDKM’nin cephesinde dünyadaki en yüksek metrajlı perfore edilmiş Cor-ten A çelik kabuk uygulamasını tercih ettiğini söylüyor ve projenin en canalıcı noktalarından biri olan Cor-ten A çelik hakkında şu bilgileri veriyor: “S355JOWP, EN 10025-5:2005 standardı gerekleriyle tanınmıştır ve atmosferik korozyona dayanıklı çelikler dizisindendir. Bu malzeme, dirençli yapı çeliği olarak sınıflandırılıyor.
Giydirilmemiş şekilde havayla temas halinde bırakıldığında, çeliğin üzerinde bir koruyucu oksit tabakası oluşuyor. Bu nedenle bu çeliğe ‘weathering steel’ (siper çeliği) adı da veriliyor.”

Cor-ten A, alternatif malzemeler içinde öne çıkıyor
“Cor-ten A, karakteristik renkleri sayesinde çevreyle veya paslanmaz çelik gibi başka materyallerle uyum yakalayabilmek için kullanılabiliyor. Giydirilmemiş (kaplanmamış) şekilde kullanıldığı ve açık havayla karşılaştığında, çeliğin üstünde mor-kahve renkte bir oksit tabakası oluşuyor. Bu patina tabakası çeliğe iyice tutunuyor ve onu koruyor. Eğer patina zarar görürse çelik tekrar oksitleniyor, patina tamir ediliyor ve koruyucu tabaka korumayı sürdürüyor. Ayrıca boya ya da metalik giydirmelerle de kaplanabiliyor. Perçin, çivi ya da cıvata gibi aksesuarların birlikte kullanımına ve gazlı kesimlere izin veriyor. Ayrıca kaynaklı imalat için de kimyevi içeriği uygun. Dış cephe kaplama malzemesi, uzun ömürlü olduğu kadar geridönüşüme de uygun olan bir metal. Çevreye zarar verebilecek herhangi bir boya ya da vernikle kaplanmadığı için de çevre dostu. Fiyat-performans oranına bakıldığında Cor-ten A alternatif trend malzemeler içinde bir adım öne çıkıyor.”

Yeşil bina sertifikaları için de uygun
 “Cor-ten A çelik aslında yıllardır endüstriyel amaçlı olarak kullanılıyor.  Alt yapı inşaatlarından mimariye, deniz yoluyla nakliyeden fabrikaların yüksek fırın bacalarının iç kaplamasına, vagon yapımında, konteyner imalatlarında, butik şömine tasarımlarında bu ürüne rastlanıyor. Bilindiği üzere tüm dünyada yapılar, yeni kavramlarla tekrar tanımlanıyor. Bu öncelik kriterlerinin başında sürdürülebilir yapılar geliyor. Bir binanın çevreye ne kadar duyarlı olduğunu standartlara bağlayan LEED ve BREEAM sertifikalarına uyumluluk göstermesi, bu malzemenin birçok projede kullanılmasına sebep oluyor.”

Minimum enerji sarfiyatıyla üretiliyor
“Raif Dinçkök Kültür Merkezi’nde enerji etkin bir tasarımdan bahsedebiliriz. Bu çeliği bir akıllı bina cephe bileşeni olarak ele alırsak, değişen dış ortam koşullarına aktif bir biçimde uyum sağladığını söyleyebiliriz. Buna örnek olarak, havadaki nem oranına ve asit yağmurlarının yoğunluğuna göre değişen Cor-ten A çeliğin yüzey rengi verilebilir.”

Isı ve ses kontrolü sağlanıyor
“Soğuk cepheyle birincil cephe arasında bir hava boşluğu yaratıyoruz. Bu boşluk baca gibi çalışarak hem ısı ve ses yalıtımı sağlıyor hem de güneş kırıcı gibi çalışarak binanın yapay havalandırma ve aydınlatma enerji tüketimini azaltıp kullanıcı ihtiyaçlarını mümkün olabildiği kadar doğal yollarla sağlayan aktif elemanlara dönüştürüyor. Pliseli ve çapları 5 mm olarak perfore edilmiş cephe panelleri bir tül gibi çalışıyor. Böylece dış ve iç ortamlar arasındaki ısı ve ses kontrolünü sağladığı gibi, dış çevrenin olumsuz etkilerini filtre ederek daha konforlu bir iç ortam da temin ediyor. Bilindiği üzere çift kabuk cephelerde maksimum yansıtıcı özelliğe sahip metal oksit kaplamalar kullanılıyor. Yüksek absorbe yeteneğine sahip bu patina oksit yüzey, Cor-ten A çeliğin üzerinde zaten yaşıyor.”

“Bu projemizde uygulama olarak civatalı kaset geçme sistem kullanıldı. Kaset sistemin avantajları, standart üretimle hız sağlaması, ayrıca cephede istenilen panelin kolayca demonte edilebilmesi.”

Perforasyon işlemiyle enerji verimliliği sağlanıyor
“Kasso Mühendislik Ltd.’nin yıllardır metaller üzerinde yaptığı perforasyon işlemi bu projede binaya geceleri de ayrı bir görünüm sağladı. İç aydınlatmalarla bir stor perde havası yaratıldı. Dışarıdan bakıldığında, şeffaf bir kütle içinde hareketlilik gözlenebiliyor.  Ayrıca sıcak havalarda geceleri, cephede bu delikler sayesinde soğuk hava depolanıyor ve gündüzleri, depolanan bu soğuk hava desteğiyle mekanik soğutma ihtiyacı azaltılarak, enerji verimliliği maksimum düzeyde sağlanıyor.”

Paneller kendi doğal süreciyle paslanacak şekilde hazırlandı
“Cor-ten A çelik, yaşayan bir malzeme olduğu için, mimar, malzemenin görünümüne uygulama öncesinde karar veriyor. Yurtdışında da rastladığımız uygulamalarda karbon çelik olarak en doğal haliyle uygulanan bu malzeme hava koşullarına bağlı olarak zamanla okside oluyor. Bu renk değişimi malzemenin en organik halini ortaya koyuyor; bakır ya da bir titanyim çinko malzeme gibi sürekli yaşıyor. RDKM’de sayın Emre Arolat’ın isteğiyle paneller cephede kendi doğal süreciyle paslanacak şekilde hazırlandı ve uygulama gerçekleştirildi. Ancak istenirse yaşlandırılmış görüntü, fabrikasyon sürecinde de tarafımızdan gerçekleştirilerek, yapıya okside görünümlü olarak uygulanabiliyor.”

Projeler
Kılıç, Kasso Mühendislik’in diğer projelerinden de bahsediyor: “Türk Telekom Arena Stadı’nda 12 bin m2 genişletilmiş ya da Kasso mesh olarak tanımladığımız TSE’li ürünümüz, asma tavan olarak uygulandı. Ayrıca yine ORA AVM, İstanbul ve Marmara Forum AVM, Autopia projelerinde “aluminyum genmesh” metal kabuklarımız kullanıldı. İstanbul Teknik Üniversitesi’ndeki derslik projemizdeyse cephede yine perfore edilmiş aluminyum kayar güneş kırıcı panellerimiz mevcut. Bu panellerin bir kısmı uzaktan kumandalı ve güneşin durumuna göre istenildiği gibi kontrol edilebiliyor. Teğet Mimarlık ve İŞTE Proje Yönetimi’yle bu yıl tamamladığımız YKB ACCR projesinde bir ilk olarak ayna görünümlü paslanmaz çelik cephe paneller ve uluslararası alanda söz sahibi bir metal kabuk uygulaması yaptık.”

Geri