18 Eylül 2014 | HABER 52. Sayı (Eylül-Ekim 2014)

Mak. Yük. Müh. Nuri Ertokat Türk Ytong San. A.Ş.
Yapıların dış cephesindeki duvar ve taşıyıcı sistem yüzeylerine “Isı Yalıtımı” sağlamak amacıyla uygulanan ve “Mantolama” diye adlandırılan ilave katmanların, “binaların yangın güvenliği” açısından gelişigüzel bir biçimde yapılamayacağı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 16.07.2014 tarih ve 2014/17 sayılı genelgesi ile bir kere daha hatırlatılmaktadır. 
Bu genelgede, Yangın Yönetme-liği’nin 27. maddesinde çok açık biçimde belirtilen, “Yüksek binaların (7 kattan fazla/21,50 metreden yüksek binalar) dış cephelerinin en az “zor yanıcı” malzemelerle (A2-s1-d0) oluşturulması” zorunluluğuna değinilmektedir. 
Burada A2, malzemenin yanıcılık sınıfını; S1, malzemenin yanma esnasında duman üretiminin sınırlı seviyede olması gerekliliğini; d0 ise yanma esnasında yanma damlamaları/tanecikleri oluşmamasını ifade etmektedir. Genelgede ayrıca yüksek bina sınıfına girmeyen binaların dış cephelerinin “zor alevlenici” yanıcılık sınıflarından birine sahip olması gerektiği de açıklanmaktadır.  
Nedir bu “zor alevlenici” yanıcılık sınıfları?
Yangın Yönetmeliği Ek-2/Ç tablosunda “zor alevlenici” yanıcılık sınıfları şu şekilde verilmektedir: B,C-s1,d0 / A2-s2,d0 / A2,B,C-s3,d0 / A2,B,C - s1,d1 / A2,B,C - s1,d2 / A2,B,C - s3,d2. Demek ki, eğer binamız yüksek bina sınıfına girmiyorsa dış cephelerimizde yapılacak ısı yalıtım uygulaması, yukarıda verilen yanıcılık sınıflarından birine sahip olmalıdır.

Pek güzel de, biz hangi yalıtım uygulaması, hangi yanıcılık sınıfına giriyor, nasıl anlayacağız?
Soruya doğrudan genelgeden alıntı yaparak cevap verelim: “Yapı Malzemeleri Yönetmeliği kapsamında faaliyet gösteren Avrupa Teknik Değerlendirme Kuruluşları Birliği (EOTA - European Organisation for Technical Assessment) tarafından 2013’te yayımlanan “ETAG-004-Sıvalı Dış Cephe Isı Yalıtım Sistemleri” dokümanının “EK-D Yangın Performansı” bölümünde bu tür uygulamalar; “yalıtım malzemesi, file, sıva, mineral sıva, tespit elemanları, boya, yüzey kaplama malzemeleri” gibi bileşenlerden oluşan bir sistem olarak tarif edilmekte ve bileşenlerin hepsinin belirli oranda, sistemin yangına tepki sınıflandırılmasında etkisi olduğu belirtilmektedir. Yine aynı dokümana göre bu tür ısı yalıtım sistemlerinin yangın performansı, akredite laboratuvarlar tarafından belirlenmelidir.
Sonuç olarak; 01.01.2015 tarihinden itibaren bahse konu ısı yalıtım sisteminin binalarda kullanılabilmesi için sistemin bir bütün olarak ETAG-004 dokümanında belirtilen esaslara göre akredite bir laboratuvar tarafından deneye tabi tutularak, yangına tepki sınıfının belgelendirilmesi ve bu şekilde kullanılacak sistemin, yüksek binalarda en az “zor yanıcı”, yüksek bina sınıfına girmeyen binalarda ise en az “zor alevlenici” olması gerekmektedir.
Demek ki konuyla ilgili kişi ve birimler, bu tür uygulamalarda, sistemin akredite laboratuvarlarca denenmiş ve olumlu sonuç almış olduğunu gösteren belgeye sahip olmasına dikkat edeceklerdir.
Genelgede Yangın Yönetmeliği’ne atıf yapılarak, konuyla ilgili kişi ve kuruluşların yetki ve sorumluluklarını yerine getirmeleri istenmektedir. Yönetmeliğin 6. maddesine göz atarak, bu kişi ve kuruluşlar kimdir, onu hatırlayalım: 
• Yapı ruhsatı vermeye yetkili idareler
• Yatırımcı kuruluşlar
• Yapı sahipleri
• İşveren veya temsilcileri
• Tasarım ve uygulamada görevli mimar ve mühendisler ile uygulayıcı yükleniciler ve imalatçılar
• Yapı yapılmasında ve kullanımında görev alan müşavir, danışman, proje kontrol, yapı denetimi ve işletme yetkilileri. 

Genelgede yer alan “Sistem bileşenlerinden ana ısı yalıtım malzemelerinin bu şartları sağladığının belgelenmesi halinde, sistem olarak deney yapılmasına ihtiyaç bulunmamaktadır” bölümü, Ytong Isı Yalıtım Plakları ile yapılan ısı yalıtım uygulamalarında sistem olarak deney yapılmasına ihtiyaç olmadığını çok net bir biçimde açıklamaktadır.
Dolayısıyla “Ytong Yalıtım Plakları ile yapılacak olan dış cephe yalıtım/mantolama sistemlerinin herhangi bir akredite laboratuvar tarafından belgelendirilmesine gerek yoktur. Çünkü Yangın Yönetmeliği’nin EK-2C ve EK-2Ç tablolarında açıkça görülmektedir ki Ytong ürünleri “Hiç Yanmaz A1 sınıfı”ndadır. 
Özellikle son yıllarda birçok yapıda uygulama alanı bulmuş olan Ytong Isı Yalıtım Plağı ile mantolanmış bina dış cepheleri, A1 sınıfı hiç yanmaz özelliğe kavuşmuş oluyor. Dolgu duvarları Ytong Blok malzeme ile örülüp, betonarme taşıyıcı sistemi (kolon ve kirişler) Ytong Isı Yalıtım Plağı ile kaplanan bina cepheleri de yine aynı özelliktedir.
Ytong Isı Yalıtım Plağı’na TSE tarafından 02 Mayıs 2014 tarihinde UTO belgesi verilmiş bulunmaktadır. Belgeden anlaşılacağı gibi bu ürünümüzün 1 metreküpü 150 kg ağırlığındadır. Isı iletkenlik hesap değeri λh = 0,05 W/mK’dir. A1 sınıfı hiç yanmaz bir malzemedir. Stabil formda ve mineral esaslı olması nedeniyle zamanla deforme olmaz. Buhar difüzyon özelliği yüksektir. Tamamıyla geri dönüştürülebilir ve çevre dostu bir üründür.
Bu genelge ve yürürlükteki Yangın Yönetmelikleri ile ülkemizde yıllardır yanlış uygulanan bina cephe yalıtım sistemlerinin, bundan sonra tüm medeni ve gelişmiş ülkelerdeki gibi doğru bir şekle dönüşeceğini ümit ediyorum.